Дээди Хуралдың Аграр политика талазы-биле хораазының даргазы Байбек Монгуш көдээ черлерде болбаазырадылга цехтериниң ажыттынып турарын деткээн
Тываның Баштыңы Владислав Ховалыг бодунуң отчедунда республиканың суггарылга системаларын септеп, катап ажылдадып эгелеп турарының дугайында чугаалады.
«Делегей кооперациязы болгаш экспорт» деп национал төлевилелдиң дузазы-биле Шекпээрниң, Элегестиң болгаш Бүрен-Хемниң 1452 га шөлдүг суггарылга системаларын чаарткан. Улуг суггаттыг шөлдер Чаа-Хөл, Барыын-Хемчик болгаш Сүт-Хөл кожуунда бар. Шынап-ла, суггаттыг черлер – дүжүттүң магадылалы болгай.
Эрткен чылын Арыг-Үзүү суурга хүрең-тараа (гречиха), кызыл-тас болгаш арбай тараазын далган кылдыр болбаазырадыр цех ажылдай берген. Чыл дургузунда барык 60 тонна далганны тырткан. Ол ышкаш Улуг-Хем болгаш Бай-Тайга кожууннарга мал согар цехтер ажыттынган. Эът болбаазырадыр биче бүдүрүлгелер Каа-Хем болгаш Сукпак суурларга бо чылын ажыттынар.
Аныяк өг-бүлелерниң көдээ черлерге чурттарынга таарымчалыг байдалы тургузуп, оларга ажылдаар черлерни тып азы ажыдып алырынга дузалажып, өске-даа деткимчелерни көргүзүп турары эки-дир, ону бурунгаар көрүш деп билип турар мен. Тыва Чазактың көдээ ажыл-агый адырын, көдээ ишчилерни болгаш бараан бүдүрүкчүлерин деткип турар хамык ажылын амы-хуумда эки деп санаар мен.